ഒരു ബിസിനസിന്റെ വിജയം വിലയിരുത്തുന്നത് അതിന്റെ ലാഭനഷ്ട കണക്കുകൾ മാത്രം നോക്കിയാണോ? ടാറ്റ സ്റ്റാർബക്സിന്റെ ഇന്ത്യൻ വിപണിയിലെ തന്ത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഉത്തരം ‘അല്ല’ എന്നായിരിക്കും. കോർപ്പറേറ്റ് തലത്തിൽ അറ്റനഷ്ടം തുടരുമ്പോഴും, കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തോളമായി ബിസിനസ് മോഡലിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളുടെ ഫലമായി ഇന്ത്യയിൽ വീണ്ടും വിപുലീകരണം ശക്തമാക്കാനുള്ള നീക്കത്തിലാണ് ടാറ്റ സ്റ്റാർബക്സ്.
തുടർച്ചയായ നാല് പാദങ്ങളിലും നിലവിലെ സ്റ്റോറുകളിലെ വിൽപ്പന വളർന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഇന്ത്യയിലെ സ്റ്റോർ ശൃംഖല കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കമ്പനി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. നിലവിലുള്ള വിപണികളിൽ സ്റ്റോറുകളുടെ സാന്ദ്രത വർധിപ്പിക്കുന്നതിനൊപ്പം രാജ്യത്തെ കൂടുതൽ നഗരങ്ങളിലേക്ക് സാന്നിധ്യം വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് കമ്പനിയുടെ നീക്കം.
ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ കഴിഞ്ഞ 18 മുതൽ 24 മാസക്കാലയളവിൽ ഡിസ്ക്രിഷണറി ചെലവുകളിലും ക്വിക്ക് സർവീസ് റെസ്റ്റോറന്റ് മേഖലയിലെ ആവശ്യകതയിലും മന്ദഗതിയുണ്ടായിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, വിപുലീകരണത്തിന്റെ വേഗത കമ്പനി കുറച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ കാലയളവ് ബിസിനസ് മോഡൽ പുനഃക്രമീകരിക്കാനുള്ള അവസരമായാണ് ടാറ്റ സ്റ്റാർബക്സ് ഉപയോഗിച്ചത്.
കഫേകളുടെ വലുപ്പം, പുതിയ ഔട്ട്ലെറ്റുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചെലവ്, പ്രവർത്തനച്ചെലവ്, ഉൽപ്പന്ന വിലനിർണയം തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ കമ്പനി പുനഃപരിശോധിച്ചു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായ രീതിയിൽ സ്റ്റോറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും നിലവിലുള്ള വിപണികളിൽ സ്കെയിൽ എഫിഷ്യൻസി വർധിപ്പിക്കാനുമാണ് ശ്രമം.
ഒരു നഗരത്തിൽ തന്നെ അഞ്ചിലധികം സ്റ്റോറുകൾ പ്രവർത്തിക്കുമ്പോൾ ഡെലിവറി, കിച്ചൻ, മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയിൽ കൂടുതൽ സ്കെയിൽ എഫിഷ്യൻസി നേടാൻ സാധിക്കുമെന്ന് ടാറ്റ കൺസ്യൂമർ പ്രോഡക്ട്സ് എംഡിയും സിഇഒയുമായ സുനിൽ ഡി’സൂസ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ പുതിയ വിപണികളിലേക്ക് മാത്രം വ്യാപിക്കുന്നതിന് പകരം നിലവിലുള്ള നഗരങ്ങളിൽ സ്റ്റോറുകളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുന്നതിനും കമ്പനി പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു.
മുൻകാലങ്ങളിൽ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 100 പുതിയ സ്റ്റോറുകൾ തുറക്കുന്ന വേഗതയിൽ മുന്നേറിയിരുന്ന ടാറ്റ സ്റ്റാർബക്സ്, ഡിമാൻഡിലുണ്ടായ മന്ദഗതിയെ തുടർന്ന് കഴിഞ്ഞ ഒന്നര മുതൽ രണ്ട് വർഷക്കാലയളവിൽ വിപുലീകരണം മന്ദഗതിയിലാക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ഉപഭോക്തൃ ആവശ്യകതയിൽ വീണ്ടെടുപ്പ് കാണുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് വീണ്ടും വിപുലീകരണത്തിന് വേഗം കൂട്ടുന്നത്.
ഇന്ത്യയിലെ ദീർഘകാല വളർച്ചാ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് ടാറ്റ ഗ്രൂപ്പിന് വലിയ പ്രതീക്ഷയാണുള്ളത്. ടാറ്റ കൺസ്യൂമർ പ്രോഡക്ട്സ് ചെയർമാൻ എൻ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നേരത്തെ സൂചിപ്പിച്ച ദീർഘകാല കാഴ്ചപ്പാടിൽ ചൈനയിലെ സ്റ്റാർബക്സ് ശൃംഖലയുടെ വലുപ്പത്തിലേക്ക് ഇന്ത്യയെയും എത്തിക്കാനുള്ള വലിയ സാധ്യതയാണ് മുന്നിൽ കാണുന്നത്. ചൈനയിൽ ഏകദേശം 8,000 സ്റ്റോറുകളുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യയിൽ ഇപ്പോഴും വലിയ വിപുലീകരണ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് കമ്പനിയുടെ വിലയിരുത്തൽ.
എന്നാൽ 8,000 സ്റ്റോറുകൾ ഇന്ത്യയിൽ ഉടൻ തുറക്കുമെന്നോ അത്രയും പുതിയ ഔട്ട്ലെറ്റുകൾക്കായി കമ്പനി ഔദ്യോഗികമായി സമയപരിധി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നോ അർഥമാക്കേണ്ടതില്ല. മറിച്ച്, ഇന്ത്യയിലെ സ്റ്റാർബക്സ് ശൃംഖലയുടെ ദീർഘകാല വളർച്ചാ സാധ്യത വ്യക്തമാക്കുന്ന ഒരു ബെഞ്ച്മാർക്കായാണ് ഈ കണക്ക് കാണേണ്ടത്.
ജൂൺ പാദത്തിൽ ടാറ്റ സ്റ്റാർബക്സ് 11 ശതമാനം വരുമാന വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. കൊൽക്കത്തയിലും ന്യൂഡൽഹിയിലുമായി രണ്ട് Reserve ഔട്ട്ലെറ്റുകൾ ഉൾപ്പെടെ നാല് പുതിയ സ്റ്റോറുകളും ഈ കാലയളവിൽ തുറന്നു. 2026 സാമ്പത്തിക വർഷത്തിൽ സംയുക്ത സംരംഭത്തിന്റെ വരുമാനം 7 ശതമാനം ഉയർന്ന് 1,367 കോടി രൂപയിലെത്തി. അതേസമയം അറ്റനഷ്ടം 98.95 കോടി രൂപയായി കുറഞ്ഞു.
കോർപ്പറേറ്റ് തലത്തിൽ അറ്റനഷ്ടം തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, സ്റ്റോർ-ലെവൽ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കഫേകളുടെ പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമാക്കുകയാണ് കമ്പനിയുടെ ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയിലെ വളർന്നുവരുന്ന മധ്യവർഗ ഉപഭോക്താക്കളെയും മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന കഫേ, കോഫി സംസ്കാരത്തെയും ലക്ഷ്യമിട്ട് Tier-2, Tier-3 നഗരങ്ങളിലും സാന്നിധ്യം വർധിപ്പിക്കാനാണ് ടാറ്റ സ്റ്റാർബക്സിന്റെ ദീർഘകാല തന്ത്രം.
വലിയ നഗരങ്ങളിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിന് പകരം വിവിധ നഗരങ്ങളിൽ ബ്രാൻഡിന്റെ സാന്നിധ്യം നേരത്തെ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ ഭാവിയിലെ വിപണി വളർച്ചയിൽ നേട്ടമുണ്ടാക്കാനാണ് ശ്രമം.
