സൗദി അറേബ്യയെയും യു.എ.ഇ.യെയും മറികടന്ന് കെനിയയിലേക്കുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പെട്രോളിയം വിതരണക്കാരായി ഇന്ത്യ മാറി. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം മൂലം വിതരണത്തിലുണ്ടായ തടസ്സവും ആഗോള വ്യാപാര പാതകളിലെ മാറ്റവുമാണ് കാരണം. ജൂലായിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽനിന്നുള്ള പെട്രോളിയം കയറ്റുമതിയിൽ വൻ വർധന രേഖപ്പെടുത്തി.
നേട്ടം ഇങ്ങനെ
പരമ്പരാഗതമായി കെനിയക്ക് ഇന്ധനം നൽകിയിരുന്ന സൗദി അരാംകോ, അബുദാബിയിലെ എഡിഎൻഒസി, എമിറേറ്റ്സ് നാഷണൽ ഓയിൽ കമ്പനി എന്നിവയെ മറികടന്നാണ് ഇന്ത്യ ഒന്നാമതെത്തിയത്.
യു.എ.ഇ.യിൽനിന്നുള്ള പെട്രോളിയം കയറ്റുമതിയിൽ വലിയ ഇടിവുണ്ടായി. ജനുവരിയിൽ പ്രതിദിനം 90,000 ബാരലായിരുന്നത് ഓഗസ്റ്റ് ആയപ്പോഴേക്കും 15,000 ബാരലായി കുറഞ്ഞു.
കെനിയയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ആകെ കയറ്റുമതി മൂല്യത്തിൽ കഴിഞ്ഞ ജൂലൈയിൽ 151.41 ശതമാനം വർധനയുണ്ടായി. ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ വളരുന്ന അഞ്ച് കയറ്റുമതി ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നായി കെനിയ മാറി.
ഭൗമരാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങൾ
യു.എസ്.-ഇറാൻ സംഘർഷം: പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥ പരമ്പരാഗത വിതരണ പാതകളെ തടസ്സപ്പെടുത്തിയതോടെ കെനിയക്ക് പുതിയ സ്രോതസ്സുകൾ കണ്ടെത്തേണ്ടി വന്നു.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഉപരോധം: റഷ്യൻ ക്രൂഡ് ഓയിൽ ഉപയോഗിച്ച് മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയതോടെ, ഇന്ത്യൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ ആഫ്രിക്കൻ വിപണിയിലേക്ക് വഴിതിരിച്ചുവിട്ടു.
റഷ്യൻ ഇറക്കുമതി: ഉക്രൈൻ ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് ശുദ്ധീകരണശാലകളുടെ പ്രവർത്തനം തടസ്സപ്പെട്ടതിനാൽ, ലോകത്തെ പ്രമുഖ ക്രൂഡ് ഓയിൽ കയറ്റുമതിക്കാരായ റഷ്യപോലും ഇന്ത്യയിൽനിന്ന് പെട്രോൾ ഇറക്കുമതി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി.
ഇന്ത്യയുടെ ശുദ്ധീകരണ ശേഷി
ഇന്ത്യയുടെ കരുത്തുറ്റ ശുദ്ധീകരണ ശൃംഖലയാണ് പെട്രോളിയം രംഗത്തെ പുതിയ നേട്ടത്തിന് പിന്നിൽ. ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെയും ഏഷ്യയിലെ രണ്ടാമത്തെയും വലിയ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. രാജ്യത്തെ 22 ശുദ്ധീകരണശാലകൾക്ക് പ്രതിവർഷം 258.1 ദശലക്ഷം ടൺ എണ്ണ ശുദ്ധീകരിക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ട്. ഗുജറാത്തിലെ ജാംനഗറിലുള്ള റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് കോംപ്ലക്സാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ ശുദ്ധീകരണ കേന്ദ്രം.
ആവശ്യമായ ക്രൂഡ് ഓയിലിന്റെ 90 ശതമാനവും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുകയാണെങ്കിലും, 2025-26 കാലയളവിൽ ഇന്ത്യ 61.5 ദശലക്ഷം ടൺ പെട്രോളിയം ഉത്പന്നങ്ങൾ കയറ്റുമതി ചെയ്തു.
മാർച്ച് 19-ന് ഇന്ത്യയിലെ സിക്ക തുറമുഖത്തുനിന്ന് 8.23 കോടി ലിറ്റർ മണ്ണെണ്ണ കെനിയയിലെ മൊംബാസയിൽ എത്തിച്ചു.
ഏപ്രിലിൽ 15.76 കോടി ലിറ്റർ ഇന്ധനം (8.11 കോടി ലിറ്റർ മണ്ണെണ്ണയും 7.56 കോടി ലിറ്റർ ഡീസലും) സിക്കയിൽനിന്ന് കയറ്റുമതി ചെയ്യാനും നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു.
ഇന്ത്യയിൽനിന്നുള്ള പെട്രോളിയം ഉത്പന്നങ്ങളുടെ പ്രധാന വിപണിയായി ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ മാറിക്കഴിഞ്ഞു. ജൂലൈയിലെ കയറ്റുമതിയിൽ മുൻവർഷത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 66 ശതമാനം വളർച്ചയാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷം മൂലം ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിലുണ്ടായ അനിശ്ചിതത്വം ഇന്ത്യ അനുകൂലമായി വിനിയോഗിക്കുകയായിരുന്നു.
